Góc nhìn của Thuý – từ những chia sẻ của Hồng Xiêm
Trong rất nhiều cuộc trò chuyện với những người phụ nữ giỏi giang, có một câu lặp đi lặp lại:
“Em biết là mình mệt, nhưng em không dám dừng.”
Họ không thiếu năng lực.
Không thiếu trách nhiệm.
Cái họ thiếu, là ranh giới.
Qua những chia sẻ của Hồng Xiêm, tôi nhận ra: thiết lập ranh giới trong công việc không phải kỹ năng quản lý thời gian, mà là một hành trình tâm lý sâu sắc – hành trình rời khỏi bản năng sinh tồn để quay về sống đúng trục của chính mình.
1. Nhận diện chiếc bẫy của bản năng sinh tồn
Rất nhiều người nghĩ rằng mình “chủ động”, nhưng thực chất đang bị điều khiển bởi nỗi sợ.
Bản năng sinh tồn thường nói những câu như:
- “Nếu mình không làm, sẽ chẳng ai làm.”
- “Buông ra là mất hết.”
- “Mình phải gánh thì mọi thứ mới ổn.”
Nhìn bên ngoài, đó là trách nhiệm.
Nhưng nhìn sâu hơn, đó là nỗi sợ mất an toàn.
Làm sao để nhận diện?
Hồng Xiêm gợi ý một câu hỏi rất đơn giản nhưng sắc bén:
“Việc mình đang làm xuất phát từ lựa chọn tự thân hay từ nỗi sợ?”
- Nếu bạn làm vì sợ thiếu tiền → sinh tồn
- Nếu bạn làm vì sợ bị đánh giá → sinh tồn
- Nếu bạn làm vì không dám buông vai trò ‘người gánh’ → sinh tồn
Còn lựa chọn tự thân thì khác. Nó có sự bình thản, dù vẫn có áp lực.
👉 Bước đầu của ranh giới không phải là từ chối người khác, mà là nhận ra động cơ thật sự của chính mình.
2. Dừng lại để đi xa: ranh giới với sự bận rộn
Ranh giới quan trọng nhất không phải với sếp, với khách hàng hay với công việc,
mà là ranh giới với chính sự bận rộn của mình.
Khi quá bận:
- Ta dùng công việc để né cảm xúc
- Ta dùng deadline để lấp khoảng trống bên trong
- Ta ra quyết định trong trạng thái rối và mệt
Hồng Xiêm gọi đây là trạng thái chạy để không phải nghe mình.
“Dừng lại” không phải là bỏ hết
Mà là:
- Hạ nhịp
- Quan sát
- Cho phép mình thấy rõ: mình đang mệt ở đâu, lệch ở đâu
Ban đầu, việc dừng lại rất khó chịu.
Vì khi không còn bận, cảm xúc trồi lên.
Nhưng chính khoảnh khắc đó, bạn mới bắt đầu sống đúng trục.
3. Loại bỏ những tác nhân hút cạn năng lượng
Không phải mọi việc “có tiền” đều đáng làm.
Không phải mọi mối quan hệ “quen lâu” đều nên giữ.
Thiết lập ranh giới là dám nhìn thẳng vào những thứ đang hút cạn năng lượng sống của mình.
Ba câu hỏi then chốt
- Việc nào khiến mình kiệt sức nhất?
- Cuộc hẹn nào khiến mình mệt ngay cả khi chưa bắt đầu?
- Mình đang làm điều này để sống, hay để chứng minh?
Từ đó:
- Dừng những cuộc gặp không cần thiết
- Giảm những việc làm chỉ để “được công nhận”
- Nhận ra rằng bình an quan trọng hơn việc được khen là giỏi
Ranh giới không làm bạn yếu đi.
Nó giúp bạn bớt thất thoát năng lượng.
4. Những ranh giới nhỏ nhưng mang tính quyết định
Rất nhiều người chờ một “quyết định lớn” để thay đổi.
Nhưng theo Hồng Xiêm, thay đổi bền vững bắt đầu từ những ranh giới rất nhỏ.
Ví dụ:
- Đi ngủ sớm hơn, dù vẫn còn việc
- Dám nói: “Hôm nay tôi không ổn”
- Ngừng gánh luôn cả cảm xúc của người khác
- Không ôm tất cả vai trò chỉ vì “mình làm nhanh hơn”
Đây không phải ích kỷ.
Đây là tôn trọng giới hạn của chính mình.
5. Ra quyết định khi đã tỉnh
Một trong những ranh giới quan trọng nhất là:
Không ra quyết định khi đang rối.
Khi mệt:
- Ta dễ hứa quá tay
- Dễ nhận việc không phù hợp
- Dễ phản bội mình để giữ hình ảnh “người tốt”
Khi đã có sự tỉnh táo:
- Bạn biết lúc nào nên tiến
- Lúc nào nên dừng
- Và lúc nào cần nhờ vả thay vì gồng gánh
Sống đúng trục không làm bạn kém tham vọng.
Nó chỉ giúp bạn tham vọng mà không tự làm mình kiệt quệ.
Giải đáp 3 câu hỏi then chốt
1. Làm thế nào để phân biệt sống bằng lựa chọn hay bản năng?
👉 Nhìn cảm giác sau quyết định
- Nếu làm xong mà nhẹ → lựa chọn
- Nếu làm xong mà mệt sâu, bực, cay → sinh tồn
Bản năng thường đi kèm nỗi sợ.
Lựa chọn đi kèm sự rõ ràng, dù không dễ.
2. Làm sao vượt qua cảm giác tội lỗi khi ưu tiên bản thân?
Hãy nhớ:
- Tội lỗi xuất hiện vì bạn đã quen đặt mình sau cùng
- Cảm giác đó không có nghĩa bạn sai, mà là bạn đang thay đổi
Bắt đầu nhỏ.
Ưu tiên bản thân không phải bỏ rơi người khác,
mà là ngừng bỏ rơi chính mình.
3. Làm sao ra quyết định tỉnh táo khi áp lực?
- Không quyết định ngay
- Hạ nhịp (ngủ, đi bộ, tạm dừng)
- Quay lại hỏi: Quyết định này có phản bội mình không?
Tỉnh táo không đến từ cố gắng nghĩ cho đúng,
mà đến từ một hệ thần kinh đã được nghỉ ngơi.
Kết luận: Ranh giới là lựa chọn sống
Thiết lập ranh giới không khiến bạn mất đi thành công.
Nó chỉ khiến bạn không còn phải trả giá bằng bình an.
Như Hồng Xiêm chia sẻ, đây không phải hành trình một ngày,
mà là quá trình quay về đúng trục –
nơi bạn làm việc, kiếm tiền và sống
không còn bằng sự gồng gánh của bản năng sinh tồn,
mà bằng lựa chọn tỉnh táo của một người trưởng thành.